Iweta Opolska EN

12 questions to:

Iweta Opolska, PhD, CFA

Strength is a woman and today you will feel this strength from my wonderful speaker. A woman in a high managerial position, with an international education, a tireless negotiator and author of scientific publications. With Iweta Opolska, PhD, CFA I talk about breaking glass ceilings, female and non-female professions, team management and inspiring women with her own actions.

Iweta, thank you very much for the possibility to speak to you!

Milena, it is my pleasure. I am honored to be a part of your  inspiring project!

You have an impressive education – both Warsaw School of Economics, Aarhus Universitet and scholarship at Freie Universitaet Berlin. Can such an international adventure help in development?

Thank you! In my student years, I spent two years abroad and it was an amazing time in personal, cultural, linguistic, scientific, professional and even spiritual terms. It is impossible to summarize in a few words the enormity of experience I have been drawing on even today.
During such an international adventure you learn to be open to other people because you are among representatives of cultures from different parts of the world. You also learn to appreciate your national identity because the concept of „home / homeland” takes on a nostalgic dimension. My student stay abroad was also a lesson of hard work. To earn my living – like many students from Central and Eastern Europe – I worked part time. However, thanks to this, I gained confidence that little was going to stop me and the sky was my limit.
The possibility of studying at other universities also gives a great perspective on how many definitions the term „student” there are and how student status differs across various cultures. For example, in Denmark, I learned that a student is not a subordinate person to the lecturer, but a partner who shows respect by diligent preparation for classes but requires the lecturer to do the same. This is a good representation of what the supervisor-subordinate relationship should look like. Professional loyalty and respect is a two-way relationship.

After your internship in Berlin and Munich, you started working at PwC – in the Corporate Finance department. What did you like about working in an international consulting company? Is this where your interest in the energy market, especially gas, in Poland was born?

My initial steps in the corporate world were a coincidence. After studying in Denmark, I knew that I wanted to work in corporate finance, but it was the energy industry that chose me, not the other way around. I applied for a financial advisory internship at PwC where I met fantastic people practicing corporate finance for oil and gas companies. They introduced me to the broadly understood energy industry. While I became interested in the energy industry by accident, specialization in the natural gas sector was my deliberate choice. I find the natural gas industry fascinating. From the economist’s point of view, the natural gas sector presents a whole range of issues: we have a homogeneous product, a natural monopoly, oligopolies, the problem of liberalization, but also a number of interdisciplinary puzzles: geopolitics, EU and national regulations, chemical, technical, and even climatic or psychological problems. This industry does not let anyone to be bored and I have been continuously  – despite years of experience – on an upsloping learning curve.

After almost five years of work in the Big Four, the next door to your career has opened and you started working for PKN Orlen, the largest player on the fuel market in Central and Eastern Europe. What urged you forward to make this change? Did you have any stereotypes in the back of your head that the energy industry is rather not a women’s industry or were you following your passion?

I did appreciate my work at PwC and I still believe that a consultancy job gives a unique access to knowledge and a great opportunity to get to know industries, companies and management boards. However, after a few years, I began to experience the „consultant syndrome”. This is my term for the need to create something tangible after a long period of creating reports, spreadsheets, and presentations. I felt the need to dive deep and specialize rather than just getting my feet wet in many fields. I remember watching with other consultants an office building being constructed and joking that those workers at least see the real effect of their work contrary to us. This is one, but not the only, reason for my decision to change and move to the other side to „business”, i.e. PKN ORLEN. I did not immediately notice that the energy industry is so masculine, as my first stop at PKN ORLEN was at the Strategic Project Management Office, where there were … only women.

During the decade of your work at PKN Orlen, you were very quickly promoted, from project manager to director of the Gas Trade Office, which you co-established. Share with us tips on how to find your place in large corporations, how to create your own departments and combine passion with work?

I was lucky. Luck is what happens when opportunity meets preparation. This is not my quote (attributed to Seneca), but it illustrates the history of my promotion quite well. I think not only mine, but of most promotions. An opportunity is a series of favorable events in which we have only a small influence. Preparation, however, depends entirely on ourselves, on our acquired knowledge and our skills.
In my case, the opportunity was the situation in the natural gas market at that time (the beginning of liberalization, the construction of new gas interconnectors, the entry of new players), PKN’s strategy to build the first large gas-fired CHP plants in Włocławek and Płock, and the fact that previously there was no specialized organizational unit at PKN, which would comprehensively deal with natural gas. The preparation was my consulting background and knowledge that I gained during my studies and at PwC. An important element of the preparation was also my determination and passion to pursue the gas project.

You have a very responsible job – you provide gas fuel to a key company for our country. You are accountable for negotiations worth many billions of zlotys. Can you tell us how to negotiate effectively? What elements are key in achieving the so-called win-win outcome?

The answer to this question deserves a full schedule training program . From my perspective, three elements are important: factual knowledge, clear-cut guidelines (what we can / cannot let go) and … innovation. Factual knowledge is needed to effectively present your reasoning, defend your claims in talks with your partner and to properly react to the other party’s arguments. The clear-cut guidelines require prioritization of goals, as negotiations are a form of working out a compromise and require concessions from both parties. Innovation in negotiations is the ability to find new solutions that will allow you to get out of a negotiation deadlock, and will also allow you to satisfy the interests of both parties, with no detriment to the value. The whole psychological background, as a whole,  in the negotiations is also important as it is the sum of expectations of both parties, characters of leading negotiators and their experiences.

In your work as a manager it is important to prioritize, set and achieve goals. I think these words are not easy to apply in practice. Unveil us a bit of the backstage of your workshop?

You’re right – prioritization is … a priority in team management. The basic task of a manager is to lead, to give directions to co-workers, to emphasize what is important and what would be a waste of energy, what is to be delivered asap, and what can wait without compromising the goal. Without prioritization, there is no management – there is chaos. A prioritizer is essentially the definition of a manager.
The ability to synthesize is a more sophisticated quality of a manager but also important in my opinion. Not every perfect analyst will be a good manager if, in addition to the ability to break down problems into prime factors, they will not be able to form a clear picture from a mosaic of small elements.
And finally, delegating responsibilities, preferably with a feeling that allows you to match a person’s competencies to the nature of the tasks they are being delegated. Delegation should be learned not only for yourself (to have more time on other topics), but also for the development of your employees. Sometimes there is no better form of educating an employee and providing him/her with satisfaction than delegation to an interesting project.

As a Director, you are also responsible for recruiting to your team. If you can, tell us what kind of people and competences are you looking for and how you ensure diversity on your team?

I am not the only one responsible for recruiting to my office – recruitment is also a task that I delegate, and that should be delegated, so that managers can choose their own teams. But I do like participating in the recruitment processes because I enjoy meeting new people. Generally, my managers and I are always looking for energetic people – which does not have to mean the specialists from the industry but people with internal drive, and willingness to act, spiritus movens.
We keep our recruitment process for the Gas Trading Office systematized. The interviews are not only story-telling about one’s CV, but we also check competences in the same way for all candidates. We ask candidates the same set of questions. This approach allows us to objectively compare the candidates, regardless of gender, age, nationality or religion.

In addition to a career in a corporation, you also prosper in the scientific world. You not only have an internationally recognized CFA (Chartered Financial Analyst) title, but also a PhD in economics from the University of Warsaw. What motivated you to continue your development? Who would you recommend the CFA certificate to and to whom an academic career?

I treat my scientific activities as a hobby. After returning from Germany in earlier in my career, I noticed  in Poland, that the economic science and business worlds were operating as if they were in separate galaxies, rarely communicating with each other. For example: in Germany you can write a master’s or doctoral dissertation in economics by a company’s research order. The company identifies a business problem that requires in-depth analysis and instructs students to review the scientific literature and do quantitative research as part of their diploma theses. I have not heard of such a possibility in Poland. It’s a pity. Science, especially in economics, should primarily address business problems and issues. When I decided to pursue my doctoral degree, I wanted to conduct scientific research on a business problem that bothered me at that time. When I started writing my PhD thesis, the discussion about the Polish natural gas market focused on a gas market model and a liberalization process that would implement European gas directives. My doctoral thesis was an attempt to quantify various gas market liberalization tools based on their efficacy in introducing competition to European gas markets.
I am a strong advocate of better communication between business and academic worlds and of mixing the scientific and business functions. Without continuous communication with business, economic science has a tendency to serve an artificial and theoretical business world. Without continuous communication with science, business will often use heuristics slowing down the pace of its evolution.

You are an author of many publications on the natural gas markets, published in national and international scientific journals. I am extremely grateful to you that with your knowledge and work you supported the publication of the Diversity Committee of CFA Society Poland „Women on boards and company performance”. What did working on this report give you and what surprised you?

I was equally surprised as anyone would be who looks at the results of our research. Where are all these talented girls ?! When I studied at the Warsaw School of Economics, girls made up about 51% of the students. Why are they not at C-level managerial positions 15-20 years later? After all, they were ambitious, capable and determined to enter the business world professionally, which is why they had applied to the best economic university in Poland. I do not believe that they were not qualified to be leaders, that they did not want to be leaders, or that somehow becoming a mother weakened their ambition (I myself have children).
The research on gender diversity within Polish boards has made me aware of the problem and has made me want to change something in this respect. It has also given me a circle of new friends and an access to amazing female energy.

You mentioned female strength and solidarity. When I met you, when I heard your story, I felt that strength and in my opinion this word describes you perfectly. Tell us where to source it from and how to care for it?

Hmm, a difficult and important question. At the beginning of my career, I had an image of a „good girl” that I tried hard to fight with. I felt that my gentle and girlish appearance combined with kindness allowed others to patronize me. The business world is for thick-skinned men, isn’t it? With time, motherhood, and experience – my inner rebellion and that behavior towards me has simply disappeared. Now it’s hard for me to judge how much it was others’ attitudes and how much it was my inner oversensitivity. But I do know now that while we cannot change others, we do have the ability to work on ourselves. By eliminating our inner self-limitation, self-imposition of perfectionism, constant self-criticism and comparison to others – we start to illuminate that which others can then perceive as strength.

Promotion of the Report, which we co-created with Anna Golec, PhD, CFA and Aleksandra Włodarczyk, CFA, required many public appearances. You did great in the press, radio and videoconferencing, both at home and abroad. There are still few women in public debates – what would you say to those who hesitate or hold back from speaking out like this?

It is clear to me that the results of our report explains the phenomenon of low representation of women in public debates. Since there are so few women on management boards, and because board members are the most frequently invited guests at industry conferences, there cannot be many women in debates.
Women are also more often perfectionists and this may be an additional obstacle in speaking out to a wider audience. It triggers a vicious circle – I do not make a public appearance because I get jitters, and I do get jitters because I have too little experience in public speaking. You have to break this gridlock by taking it easy on yourself: okay, now I will go out and speak, I know it may not be perfect, but the second time I will do better.

Your career has inspired many women. It is thus important for me to emphasize that you are a fulfilled mother of two children – a boy and a girl. Tell us what motherhood gives you and how these experiences affect your work.

Motherhood accelerated my maturation to the role of a manager because it sharpened three important qualities that I think any manager should have: the ability to prioritize, to delegate and to synthesize.
Before my first maternity leave, I had maintained a perfectly organized mailbox that served as a time and task management tool. After returning to work, I realized that I was never going to have such comfort and such perfectly managed mail again because I am not able to review the correspondences from almost a whole year of absence! A quick lesson of prioritization combined with a difficult farewell to my perfectionism was a must.
Motherhood taught me to delegate tasks and to break up with my little miss independent. When I went on my first maternity leave, I left a young, newly recruited team and I had less than a year to prepare myself and them for my long-term absence. I knew that I would have to delegate all of my responsibilities to others.
And finally, the ability to synthesize – it was a by-product of these two first traits. Thanks to a longer absence from work, I  had the so-called helicopter view. This allowed me to connect the dots more easily as I had a better idea of the bigger picture.
Additionally, during my first maternity leave, I completed my PhD thesis. For this reason, I feel that I am an example that contradicts the common belief that motherhood weakens competency and is an obstacle in a women’s career.

Iweta, thank you very much for a great dose of inspiration and female energy, as well as for honesty and personal experience!

Iweta Opolska PL

12 pytań do:

dr Iweta Opolska, CFA

Siła jest kobietą i tę siłę dziś poczujecie od mojej wspaniałej rozmówczyni. Kobieta na wysokim menedżerskim stanowisku, z międzynarodowym wykształceniem, niestrudzona negocjatorka i autorka publikacji naukowych. O przełamywaniu barier, kobiecych i niekobiecych zawodach i inspirowaniu kobiet własną postawą porozmawiam z dr Iwetą Opolską, CFA.

Iweta, bardzo Ci dziękuję, iż możemy porozmawiać!

Milena, to ja dziękuję za uwzględnienie mojej osoby w swoim inspirującym projekcie! To dla mnie wyróżnienie.

Posiadasz świetne wykształcenie – zarówno Szkoła Główna Handlowa jak i Aarhus Universitet oraz stypendium Freie Universitaet Berlin. Co daje taka międzynarodowa przygoda?

Dziękuję! W okresie studiów spędziłam dwa lata poza Polską i to był niezwykły czas pod względem rozwoju – osobistego, kulturowego, językowego, naukowego, zawodowego, a nawet duchowego. Trudno w kilku słowach streścić ten ogrom doświadczenia, z którego czerpię do dzisiaj.

Taki wyjazd uczy otwartości na innych ludzi, bo przebywa się wśród przedstawicieli kultur z różnych części świata, ale też tożsamości narodowej, bo pojęcie „dom/ojczyzna” nabiera wymiaru nostalgicznego. Mój studencki pobyt za granicą był jednocześnie lekcją pokory. Aby się utrzymać – jak wielu studentów z Europy Środkowo-Wschodniej – pracowałam dorywczo. Jednak dzięki temu nabrałam przekonania, że nie ma rzeczy niemożliwych. Możliwość studiowania na innych uniwersytetach daje też perspektywę, jak wiele definicji ma określenie „student” i jak różnie może być traktowany w zależności od kultury. Np. w Danii nauczyłam się, że student to nie jest osoba podrzędna względem wykładowcy, ale jego partner, który okazuje szacunek przez uczciwe przygotowanie do zajęć, ale tego samego wymaga od wykładowcy. To dobre odwzorowanie tego, jak powinna wyglądać relacja przełożony-podwładny. Lojalność zawodowa i szacunek to relacja dwustronna.

Po odbyciu praktyk w Berlinie i Monachium rozpoczęłaś pracę w PwC– w dziale Corporate Finance. Co podobało Ci się w pracy w międzynarodowej firmie konsultingowej? Czy to tam narodziło się Twoje zainteresowanie rynkiem energii, w szczególności gazem, w Polsce?

Moje początkowe kroki w korporacji to było dzieło przypadku. Po studiach w Danii wiedziałam, że chcę zajmować się finansami przedsiębiorstw, ale to branża energetyczna wybrała mnie, a nie odwrotnie. Zaaplikowałam do doradztwa finansowego do PwC na praktyki, a tam poznałam fantastycznych ludzi zajmujących się corporate finance w sektorze naftowo-gazowym. To oni wprowadzili mnie do szeroko rozumianej branży energetycznej. O ile samą branżą zainteresowałam się przypadkowo, to już specjalizacja w sektorze gazowym była świadomym wyborem. Uważam, że branża gazownicza jest fascynująca. Z perspektywy ekonomisty sektor gazowy przedstawia cały wachlarz zagadnień: mamy tam produkt homogeniczny, monopol naturalny, oligopole, problem liberalizacji, ale też i szereg problemów interdyscyplinarnych: geopolitykę, regulacje unijne i krajowe, uwarunkowania chemiczne, techniczne, a nawet klimatyczne czy psychologiczne. Ta branża nie daje powodów do nudy i cały czas – pomimo, iż zajmuje się nią od wielu lat – czegoś nowego się uczę.

Po prawie pięciu latach pracy w Wielkiej Czwórce kolejne drzwi Twojej kariery się otworzyły i rozpoczęłaś pracę w PKN Orlen, największym graczu na rynku paliw w Europie Środkowo-Wschodniej. Co Cię pchało do tej zmiany? Czy miałaś gdzieś z tyłu głowy stereotypy, iż branża energetyczna raczej nie jest branżą kobiecą czy też szłaś za swoją pasją?

Bardzo ceniłam sobie pracę w PwC i nadal uważam, że daje ona unikalny dostęp do wiedzy i szerokie możliwości poznania branż, spółek czy zarządów. Jednak po kilku latach zaczął mi doskwierać „syndrom konsultanta”. To moje określenie na potrzebę stworzenia czegoś namacalnego po dłuższym okresie tworzenia raportów, arkuszy, prezentacji oraz głębszej specjalizacji w miejsce krótkoterminowego zajmowania się jakimś zagadnieniem. Pamiętam, jak z innymi konsultantami patrzyliśmy na budujący się naprzeciw biurowiec i żartowaliśmy, że pracujący robotnicy przynajmniej widzą realny efekt swojej pracy. To jedna, choć nie jedyna przyczyna mojej decyzji o zmianie i przejściu na drugą stronę do „biznesu” czyli PKN ORLEN. Nie od razu też zauważyłam, że energetyka jest tak zmaskulinizowaną branżą, bo moim pierwszym przystankiem w PKN ORLEN było Biuro Zarządzania Projektami Strategicznymi, gdzie były… same kobiety.

Podczas dekady Twojej pracy w PKN Orlen, bardzo szybko awansowałaś, z managera projektu na dyrektora Biura Handlu Gazem, które współtworzyłaś. Podziel się z nami wskazówkami jak odnaleźć swoje miejsce w dużych korporacjach, jak tworzyć własne departamenty i łączyć pasję z pracą?

Miałam szczęście. Szczęście natomiast zdarza się wtedy, kiedy okazja spotyka się z przygotowaniem. To nie mój cytat (przypisuje się go Senece), ale dość dobrze obrazuje historię mojego awansu. Myślę, że nie tylko mojego, ale większości awansów. Okazja to splot korzystnych zdarzeń, na które jedynie w małej części mamy wpływ. Przygotowanie natomiast zależy już w pełni od nas samych, od zdobytej wiedzy i warsztatu.

W moim przypadku okazją była ówczesna sytuacja na rynku gazu (początki liberalizacji, powstanie nowych interkonektorów gazowych, wejście nowych graczy), strategia PKN zakładająca budowę pierwszych dużych elektrociepłowni gazowych we Włocławku i Płocku oraz fakt, że wcześniej nie było w PKN wyspecjalizowanej komórki organizacyjnej, która kompleksowo zajmowałaby się gazem. Przygotowaniem natomiast były konsultingowy warsztat i wiedza, które zdobyłam na studiach i w PwC. Ważnym elementem tego przygotowania była też moja determinacja i pasja, żeby się zająć projektem gazowym.

Twoja praca jest bardzo odpowiedzialna – zapewniasz gaz do kluczowej dla naszego kraju spółki. Odpowiadasz za negocjacje warte wiele miliardów złotych. Czy możesz nam zdradzić jak efektywnie negocjować? Jakie elementy są kluczowe w osiąganiu tzw. win-win?

Odpowiedź na to pytanie zasługuje na cały cykl szkoleniowy 😊. Z mojej perspektywy ważne są trzy elementy: odpowiednie przygotowanie merytoryczne, jasne sformułowanie założeń (co możemy / nie możemy odpuścić) oraz… innowacyjność. Odpowiednie przygotowanie merytoryczne jest potrzebne, aby skutecznie prowadzić argumentację i bronić swoich racji w rozmowach z partnerem oraz aby odpowiadać na racje drugiej strony. Jasne sformułowanie założeń wymaga priorytetyzacji celów, bo negocjacje to forma wypracowywania kompromisów i wymaga od dwóch stron ustępstw. Innowacyjność w negocjacjach to umiejętność wyszukiwania nowych rozwiązań, które pozwolą wyjść z impasu negocjacyjnego, a także pozwolą zaspokoić interesy obu stron, bez uszczerbku dla wartości. Nie bez znaczenia jest też cała otoczka psychologiczna towarzysząca negocjacjom, będąca sumą wyobrażeń obu stron, charakterów osób zaangażowanych w rozmowy i ich doświadczenia.

W Twojej pracy menedżera ważna jest priorytetyzacja, wyznaczanie i osiąganie celów. Myślę, iż są to takie hasła, które w praktyce nie są łatwe do zastosowania. Odsłoń nam trochę kulis Twojego warsztatu?

Masz rację – priorytetyzacja jest… priorytetem przy zarządzaniu zespołami. Podstawowe zadanie menedżera to nadawanie kierunku prac, podkreślanie tego, co ważne, a na co nie trzeba marnować dużo energii, co jest na cito, a co może poczekać bez uszczerbku dla całości. Bez priorytetyzacji nie ma menedżera – jest chaos. Priorytetyzacja to nawet nie jest kwestia warsztatu, ale w ogóle definicji menedżera!

Umiejętność syntezy to już bardziej wyrafinowana cecha menedżera, ale według mnie równie istotna. Nie każdy perfekcyjny analityk będzie dobrym menedżerem, jeśli obok umiejętności rozkładania problemów na czynniki pierwsze nie będzie potrafił z mozaiki małych elementów stworzyć przejrzystego obrazka.

I wreszcie delegowanie obowiązków, najlepiej z wyczuciem pozwalającym na dopasowanie kompetencji do charakteru zadań. Delegowania należy się uczyć nie tylko dla siebie (aby mieć więcej czasu na inne tematy), ale także dla rozwoju swoich pracowników. Czasem nie ma lepszej formy kształcenia pracownika i dostarczenia mu satysfakcji niż oddelegowanie do ciekawego projektu.

Będąc Panią Dyrektor jesteś również odpowiedzialna za rekrutację do Twojego zespołu. Jeśli możesz, opowiedz nam jakich osób i kompetencji poszukujesz i jak zapewniasz w nim różnorodność?

Nie tylko ja odpowiadam za rekrutację do mojego biura – rekrutacja to też zadanie, które deleguję i które należy delegować, aby kierownicy mogli dobierać sobie zespół „pod swoim kątem”. Ale lubię rekrutacje, bo lubię spotkania z ludźmi i jestem ich zawsze bardzo ciekawa. 

Ogólnie poszukujemy zawsze energetyków – ale niekoniecznie w znaczeniu osób z branży, lecz energii wewnętrznej, chęci działania, spiritus movens.

Staramy się, aby rekrutacje do Biura Handlu Gazem były usystematyzowane – były nie tylko opowieścią o CV, ale także sprawdzały kompetencje w sposób jednakowy dla wszystkich kandydatów. Kandydatom zadajemy ten sam zestaw pytań. Takie podejście pozwala obiektywnie porównać kandydatury, niezależnie od płci, wieku, pochodzenia czy religii.

Oprócz kariery w korporacji, świetnie radzisz sobie również w świecie naukowym. Posiadasz nie tylko międzynarodowo rozpoznawalny tytuł CFA (ang. Chartered Financial Analyst), ale też doktorat z ekonomii z Uniwersytetu Warszawskiego. Co zmotywowało Cię do dalszego rozwoju? Komu poleciłabyś certyfikat CFA a komu karierę naukową?

Moją obecność w świecie naukowym traktuję bardziej hobbistycznie. Po powrocie z praktyk w niemieckich firmach zauważyłam, że w Polsce w ekonomii te dwa światy (naukowy i biznesowy) funkcjonują jak osobne byty, które rzadko się ze sobą komunikują. Przykład: w Niemczech można pisać pracę magisterską czy doktorską z ekonomii na zlecenie firmy. Firma identyfikuje problem, wymagający głębszej analizy i zleca go studentom, aby w ramach prac dyplomowych dokonali przegląd literatury naukowej i zrobili badanie ilościowe. W Polsce nie słyszałam o takiej możliwości. A szkoda. Świat nauki zwłaszcza w ekonomii powinien przede wszystkim odpowiadać na problemy / zagadnienia biznesu. Decydując się na temat pracy doktorskiej postanowiłam sama sobie zlecić takie badanie problemu biznesowego, nurtującego mnie w tamtym czasie. Kiedy zaczęłam pisać pracę, w Polsce zastanawiano się, jak ułożyć model rynku gazu, jak go zliberalizować w świetle europejskich dyrektyw gazowych. Moja praca doktorska była próbą kwantyfikacji różnych sposobów liberalizacji rynku gazu oraz oceny skuteczności narzędzi liberalizacyjnych. 

Jestem gorącym orędownikiem zacierania różnic między światem biznesowym i naukowym, łączenia tych dwóch funkcji. Bez ciągłej komunikacji z biznesem nauka pozostaje tworem sztucznym, teoretycznym. Bez ciągłej komunikacji z nauką biznes ma tendencję do operowania heurystykami i traci tempo swojej ewolucji.

Jesteś autorką wielu publikacji naukowych odnośnie rynków gazu ziemnego, publikowanych w krajowych jak i międzynarodowych czasopismach naukowych. Jestem Ci niesamowicie wdzięczna, iż swoją wiedzą i pracą wsparłaś publikację Komitetu Diversity CFA Society Poland „Udział kobiet we władzach a efektywność spółek”. Co dała Ci praca przy tym raporcie a co Cię zaskoczyło?

Zaskoczyło mnie to, co chyba zaskakuje każdego, kto przyjrzał się wynikom naszych analiz. Gdzie są te wszystkie utalentowane dziewczyny?! Kiedy dostałam się na studia do Szkoły Głównej Handlowej, dziewczyny stanowiły około 51% studentów. Dlaczego 15-20 lat później nie ma ich na wysokich stanowiskach menedżerskich? Przecież były ambitne, zdolne, zdecydowane wejść zawodowo w świat biznesu, dlatego aplikowały do najlepszej uczelni ekonomicznej w Polsce. Nie uwierzę, że nie chciały, że wciągnęło ich macierzyństwo (sama mam dzieci), że się nie nadawały.

Praca przy naszym raporcie dała mi świadomość problemu, ale też i misję, by coś zmienić. Dała też mi krąg nowych znajomości i dostęp do niesamowitej babskiej energii.

Wspomniałaś o kobiecej sile i solidarności. Kiedy Cię poznałam, usłyszałam Twoją historię, to poczułam siłę i to słowo w moim odczuciu świetnie Cię określa. Powiedz nam skąd ja czerpać i jak ją pielęgnować?

Hm, trudne i ważne pytanie. Na początku mojej kariery miałam łatkę „grzecznej dziewczynki”, z którą próbowałam walczyć. Miałam poczucie, że moja łagodna aparycja w połączeniu z uprzejmością daje przyzwolenie do protekcjonalnego traktowania, a świat biznesu jest przecież dla gruboskórnych mężczyzn. Z wiekiem, macierzyństwem, doświadczeniem – tamten wewnętrzny bunt i tamto zachowanie względem mnie zniknęło. Teraz ciężko mi ocenić, ile było w tym postawy innych, a ile mojego wewnętrznego przewrażliwienia. Wiem jednak, że o ile nie mamy wpływu na innych, to na siebie już mamy. Eliminując to nasze wewnętrzne ograniczanie siebie, narzucanie sobie wyśrubowanych standardów, ciągłe krytykowanie i porównywanie – wyzwalamy coś, co inni postrzegają jako siłę.

Promocja Raportu, który współtworzyłyśmy z dr Anną Golec, CFA oraz Aleksandrą Włodarczyk, CFA, wymagała od nas wielu wystąpień publicznych. Świetnie radziłaś sobie zarówno w prasie, radiu jak i wideokonferencjach, w kraju i za granicą. Kobiet w debatach publicznych jest cały czas mało – co byś powiedziała tym, które się wahają lub wstrzymują przed takimi wystąpieniami?

Wydaje mi się, że wyniki naszego raportu dają wytłumaczenie dla zjawiska niskiej reprezentacji kobiet w debatach publicznych. Skoro jest tak mało kobiet w zarządach, to nie może być ich dużo w debatach, bo przecież to członkowie zarządów są najchętniej zapraszanymi gośćmi na konferencjach branżowych.
Kobiety też częściej są perfekcjonistkami, a to może być dodatkowa przeszkoda w wystąpieniach przed szerszą publiką. I zaczyna się błędne koło – nie występuję, bo zjada mnie trema, a zjada mnie trema, bo za mało mam doświadczenia w występowaniu. Trzeba ten zaklęty krąg przerwać, powiedzieć sobie: dobrze, teraz wystąpię, może nie będzie idealnie, ale za drugim razem pójdzie mi już lepiej.

Twoja kariera jest inspiracją dla wielu kobiet. Tym ważniejszym wydaje mi się podkreślenie, iż jesteś spełnioną mamą dwójki dzieci – chłopca i dziewczynki. Opowiedz nam co daje Ci macierzyństwo, jak te doświadczenia wpływają na Twoją pracę.

Macierzyństwo przyspieszyło moje dojrzewanie do roli menedżera, bo wyostrzyło trzy ważne cechy, o których już wspominałam: priorytetyzacja, delegowanie i synteza.

Przed pierwszym urlopem macierzyńskim miałam idealnie zadbaną skrzynkę pocztową, która pełniła funkcję narzędzia do zarządzania czasem i zadaniami. Po powrocie z macierzyńskiego zrozumiałam, że już nigdy nie będę miała takiego komfortu i takiej idealnie prowadzonej poczty, bo nie jestem w stanie przejrzeć korespondencji z prawie całego roku nieobecności! Czekała mnie szybka lekcja priorytetyzacji połączona z trudnym pożegnaniem z perfekcjonizmem.

Macierzyństwo nauczyło mnie delegowania i zerwania z moją wewnętrzną Zosią-Samosią. Odchodząc na pierwszy urlop macierzyński zostawiałam młody, świeżo zrekrutowany zespół i miałam niecały rok, aby siebie i ich przygotować na swoją nieobecność. Wiedziałam, że wszystkie moje obowiązki będę musiała przekazać innym.

I wreszcie synteza – to trochę pochodna tych dwóch powyższych elementów. Dzięki dłuższej nieobecności w pracy pozostawałam na tzw. wyższym poziomie ogólności.  Pozwalało to mi łatwiej łączyć kropki, gdyż miałam lepsze wyobrażenie większego obrazka.
Dodatkowo na pierwszym urlopie macierzyńskim napisałam doktorat. Jestem przykładem, który przeczy utartemu przekonaniu, że macierzyństwo jest przeszkodą w karierze kobiet, bo osłabia ich kompetencje.

Iweta, bardzo Ci dziękuję za wspaniałą dawkę inspiracji i kobiecej energii oraz za szczerość i własne doświadczenia!

Agnieszka Oleksyn-Wajda-PL

12 pytań do:

Agnieszka Oleksyn-Wajda


Od zawsze interesowała ją branża mody. Karierę zaczynała od doradzania klientom w branży retail w kwestiach podatkowych. Po ponad dekadzie przekierowała stery zawodowe w stronę prawa ochrony środowiska, aby kilka lat temu połączyć wszystkie puzzle i zająć się zrównoważonym rozwojem, przede wszystkim w sektorze mody oraz retail. Jest radcą prawnym i twórczynią m.in. studiów podyplomowych Prawo ochrony środowiska oraz Instytutu Zrównoważonego Rozwoju i Środowiska przy Uczelni Łazarskiego – Agnieszka Oleksyn-Wajda.

Agnieszka, bardzo Ci dziękuję za przyjęcie zaproszenia do 12on12. Finanse, prawo i moda stają się coraz bardziej zielone i o tej zieleni dziś porozmawiamy.

Swoją karierę rozpoczęłaś w prestiżowej firmie KPMG, doradzałaś spółkom m.in., z sektora retail. Opowiedz nam jak zaczęła się Twoja przygoda ze zrównoważonym rozwojem i jak go definiujesz?

Pracę w KPMG rozpoczęłam od praktyk studenckich pod koniec trzeciego roku studiów. Zostałam tam ponad dekadę. Przez większość czasu doradzałam klientom z sektora retail, którzy wówczas bardzo intensywnie inwestowali w infrastrukturę centrów handlowych i parków logistycznych. Globalny kryzys ekonomiczny w 2008 roku spowodował spowolnienie gospodarcze i zahamowanie inwestycji. Rozwijający się dotąd rynek centrów handlowych był jednym z tych, które dotkliwie odczuły skutki kryzysu. To wszystko skłoniło mnie do głębszych refleksji. Rozwój gospodarczy, odpowiedzialność społeczną firm oraz ochronę środowiska zaczęłam postrzegać jako elementy tej samej układanki.

Koncepcja zrównoważonego rozwoju coraz mocniej zaczęła dochodzić do głosu zarówno na szerokim forum międzynarodowym jak i unijnym. W odpowiedzi na kryzys, Komisja Europejska w 2009 roku uznała, że to właśnie zrównoważony rozwój stanowi nadrzędny i długoterminowy cel Unii Europejskiej. Stało się to wiele lat po narodzinach tej koncepcji, co miało miejsce na przełomie lat 60 i 70 ubiegłego wieku. Ta nowa i poniekąd rewolucyjna koncepcja była odpowiedzią na narastającą presję człowieka na środowisko. Z biegiem czasu, podlegając dalszej ewolucji, nabierała coraz większego znaczenia, szczególnie w związku z narastającym kryzysem klimatycznym.

Z forów międzynarodowych koncepcja zrównoważonego rozwoju przeniknęła również na grunt krajowy. Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska z 2001 roku jest to rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli – zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Nie wszystkich ona satysfakcjonuje. Zdaniem niektórych krytyków, zrównoważony rozwój to wizja bez szans na realizację, to w gruncie rzeczy zestaw haseł, które nie wytrzymują konfrontacji z rzeczywistością. Moim zdaniem, koncepcja zrównoważonego rozwoju zasługuje na pozytywną ocenę, ponieważ wytycza nowe, sprawiedliwsze kierunki funkcjonowania społeczności międzynarodowej. Wdrożenie jej ambitnych celów  rozpisane jest na pokolenia, a to w żadnym wypadku nie powinno jej dyskredytować. 

Jak wspomniałaś, definicja zrównoważonego wzrostu mówi o przyszłych pokoleniach. Jakie prawa związane są ze środowiskiem? Komu przysługują? Czy ktoś ich broni?

Świetne pytanie, bo dotyka jednocześnie wielu aspektów tego zagadnienia. Zgodnie z Konstytucją, Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju, natomiast władze publiczne mają obowiązek ochrony środowiska i prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom.

Ten temat jest żywy i istotny, bowiem relacja między człowiekiem a środowiskiem jest nieustającą interakcją. Człowiek wpływa na środowisko, ale też od niego zależy. Ten stan rzeczy skłania do zastanowienia się na ile ochrona środowiska jest powiązana z prawami człowieka. Mówiąc inaczej, czy jednostka ma prawo domagania się podjęcia działań ochronnych ze strony państwa. Sprawa byłaby stosunkowo prosta, gdyby w przepisach była zapisana zasada, że każdy ma prawo do czystego i zdrowego środowiska. Niestety, takiej jasnej i oczywistej normy nie ma ani w prawie międzynarodowym, ani w prawie krajowym. Tym niemniej doktryna prawa ochrony środowiska oraz doktryna praw człowieka wywodzą, że prawo do czystego środowiska jest prawem człowieka, u podstaw którego leży m.in. ochrona zdrowia i życia ludzi.

Jest rzeczą oczywistą, że degradacja środowiska prowadzi w prostej linii do pogwałcenia podstawowego prawa człowieka, jakim jest prawo do życia. Tak więc prawo do życia zakłada istnienie prawa do czystego i zdrowego środowiska. Mając na uwadze powagę sytuacji w dziedzinie postępującej degradacji środowiska, z jednej strony, oraz nośność haseł dotyczących jego ochrony, z drugiej, wydaje się, że prawo do życia w czystym i zdrowym środowisku w niedługim czasie zostanie zapisane jako jedno z podstawowych praw człowieka zarówno w prawie międzynarodowym jak i krajowym. Podpisuję się dwiema rękami pod słowami Hanny Machińskiej, Zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich, że „powinniśmy walczyć o to, by w traktatach międzynarodowych (i dodam – prawie krajowym) wyraźnie zapisano, że prawo do czystego środowiska to prawo człowieka”.

Warto dodać, iż w naszym kraju od strony prawnej toczą się ciekawe dyskusje dotyczące niezbywalności prawa do życia w czystym środowisku, które już wkrótce ma rozstrzygnąć Sąd Najwyższy. Zgodnie z informacją z zespołu prasowego SN, uchwała powinna zostać podjęta 26 marca.

To bardzo interesujące. A czy z tymi prawami wiąże się prawo do informacji o stanie środowiska? Coraz więcej mówi się o pogarszającym się stanie środowiska naturalnego. Skąd czerpać obiektywne informacje?

Prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska zostało zapisane w regulacjach międzynarodowych, unijnych i krajowych i należy do największych zdobyczy „zielonych” organizacji pozarządowych. To dzięki ich wysiłkom obecnie „każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska”. Bez tego podstawowego prawa udział społeczeństwa, w tym pojedynczych osób fizycznych, w ochronie środowiska byłby najczęściej czystą iluzją.

Prawo do informacji o środowisku i jego ochronie przysługuje każdemu – osobie fizycznej lub prawnej, a także jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Dostęp do informacji przysługuje niezależnie od obywatelstwa, miejsca zamieszkania, wieku i zdolności do czynności prawnych, niezależnie od tego, czy żądający informacji ma jakikolwiek interes prawny lub faktyczny związany z informacją lub sprawą, której informacja dotyczy.

Ustaliłyśmy już, iż jako osoby fizyczne mamy prawo do czystego środowiska i informacji o nim. Z Twojej perspektywy, osoby, która działa m.in. w Grupie ds. Zrównoważonego Rozwoju w Retail Institute, zasiada w Zarządzie Związku Przedsiębiorców Przemysłu Mody i Innowacyjnych Tekstyliów Konfederacji Lewiatan, jest członkiem Komitetu CSR we Francusko-Polskiej Izbie Gospodarczej – jakie działania firmy podejmują teraz a jakie powinny podejmować, abyśmy wszyscy mieli wspólną przyszłość?

Biznes coraz śmielej angażuje się we wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju. Najwięksi gracze rynkowi posiadają już działy i ekspertów zajmujących się kwestiami sustainability, zarówno w łańcuchach wartości, pod kątem regulacyjnym, jak i w zakresie komunikacji. Przedsiębiorcy łączą się w grupy branżowe celem przeprowadzenia transformacji swych biznesów, wymiany doświadczeń, dzielenia się dobrymi praktykami, ale także podjęcia współpracy z administracją publiczną.

Szybko rosnąca świadomość ekologiczna konsumentów powoduje, że na naszych oczach rodzi się nowa „zielona” era, a poszanowanie środowiska i uwzględnianie zasad zrównoważonego rozwoju zaczyna być wpisane w DNA odpowiedzialnego uczestnika rynku, w tym również w sektorze MŚP (Małych i Średnich Przedsiębiorstw).

Firmy coraz częściej prowadzą pomiary emisji gazów cieplarnianych w łańcuchu dostaw, sporządzają raporty o tych emisjach i starają się różnymi metodami ograniczyć takie emisje. Strategie zrównoważonego rozwoju w firmach z wyznaczonymi celami ułatwiają ich realizację.

Do wartych odnotowania należą dobrowolne inicjatywy branżowe. Dla przykładu, w drugiej połowie 2020 roku Retail Institute, czyli ośrodek dialogu, badań i analiz w branży centrów handlowych, przeprowadził projekt Challenger. Projekt ten miał na celu zrewolucjonizowanie obecnego modelu funkcjonowania centrów handlowych poprzez wykreowanie, a następnie wdrożenie innowacyjnych koncepcji i sposobów korzystania z powierzchni handlowych. W projekcie uczestniczyła grupa 25 mentorów (do której miałam przyjemność należeć) oraz ponad 100 studentów, absolwentów oraz przedstawicieli start-upów. Powstało 8 zespołów roboczych, a każdy z nich opracował ponad 100 pomysłów usprawnień działania centrów handlowych. Pomysły zwycięskie mają zostać rozwinięte, zaprototypowane i przetestowane. W efekcie, w 2021 roku będzie stopniowo wdrażany projekt mający na celu wprowadzenie zasad zrównoważonego rozwoju w centrach handlowych. Zostaną w tym celu opracowane wytyczne dla samych budynków, zarządzających, jak i najemców. Rozwiązanie wynika z głębokiej analizy dotychczasowych rozwiązań systemowych w zakresie zrównoważonego rozwoju i poszanowania środowiska. To pokazuje potrzebę zarówno ze strony konsumentów, jak i szukania rozwiązań przez biznes.

Cieszę się, iż biznes robi coraz więcej w kwestii zrównoważonego rozwoju. Czy te działania powinny być wsparte strategiami zrównoważonego rozwoju i/lub politykami środowiskowymi? jeśli tak, jakie elementy, Twoim zdaniem, spółki powinny w nich zamieszczać, aby były one skuteczne?

Strategie środowiskowe z pewnością pomogą firmom w określeniu celów zrównoważonego rozwoju. Dokumenty takie powinny kompleksowo określać działania w zakresie polityki zrównoważonych produktów (z uwzględnieniem ekoprojektowania), gospodarki odpadami (z uwzględnieniem działań mających na celu ograniczenie marnotrawstwa, wytycznych w zakresie gospodarki cyrkularnej czy rozszerzonej odpowiedzialności producenta), gospodarowania wodami oraz ściekami, ograniczenia użycia plastiku, wprowadzenia zielonych innowacji, polityki dotyczącej podwykonawców w zakresie niskoemisyjności, monitorowanie postępu czy nawet określenia nowych modeli biznesowych.

Strategie powinny zostać opracowane w taki sposób, by z jednej strony rzeczywiście ograniczyć w danym przedsiębiorstwie negatywny wpływ na środowisko, a z drugiej – by były one realne do osiągnięcia.

Na co dzień współpracujesz też z mediami, jak oceniasz sposób komunikacji przez spółki nie tylko ich strategii, ale też działań związanych ze zrównoważonym rozwojem? Na co powinniśmy zwrócić uwagę jako konsumenci czy inwestorzy?

Pandemia wyostrzyła „zielone” oczekiwania konsumentów.

Przytoczę wyniki dwóch ciekawych badań.

Jak wskazuje raport Accenture „Konsument w Nowej Rzeczywistości” z maja 2020 roku, polscy konsumenci docenili zaangażowanie marek w społeczne działania (CSR) wspierające potrzebujących już w pierwszych miesiącach pandemii.

Kolejny raport tej firmy „Świadomy konsument” z października 2020 r. wskazuje, że konsumenci uważniej czytają skład produktów –44% konsumentów deklaruje, że czyta skład surowcowy ubrań. Klienci ufają deklaracjom firm dotyczącym ekologicznych cech produktów. Jedna trzecia wierzy w deklaracje „na słowo”, czyli darzy zaufaniem produkty oznaczone wyrazem „EKO”.

Dla firm oznacza to, że działy odpowiedzialne za komunikację, CSR powinny podawać sprawdzone i prawdziwe dane dotyczące zrównoważonego rozwoju w danym przedsiębiorstwie. Komunikaty powinny być rzetelne, zrozumiałe i przejrzyste, a przede wszystkim zgodne z rzeczywistością. Tzw. greenwashing  może spowodować utratę zaufania konsumenta do marki, a tym samym – utratę klienta w ogóle.

Co ciekawe, w ostatnim miesiącu miała miejsce głośna sprawa trzech podmiotów wprowadzających na rynek biurową odzież męską. Na podstawie przeprowadzonej kontroli Prezes UOKiK postawił im zarzut wprowadzania konsumentów w błąd. Każdy konsument ma prawo do rzetelnej informacji o jakości produktu, ale często nie jest w stanie samodzielnie zweryfikować, czy deklaracje są zgodne z rzeczywistością. Dlatego właśnie UOKiK bada skład surowcowy produktów, co pozwala zapewnić konsumentom dostęp do rzetelnych informacji w tym zakresie. Za fałszowanie składu materiałowego ubrań na etykietach grozi kara finansowa do 10% obrotu. Jednak prawdziwie dotkliwe jest nagłośnienie sprawy w mediach i wskazanie podmiotów, które dokonały naruszeń. To powoduje utratę zaufania klientów.

Jak widać, ciągle jeszcze wiarygodność deklaracji firm w komunikacji, reklamy czy nawet deklaracji o składzie materiałowym ubrań jest trudna do weryfikacji. Przewiduje się jednak w związku ze strategią unijną Europejski Zielony Ład, istotne wzmocnienie prawa konsumenckiego przede wszystkim przez zapewnienie rzetelnej i porównywalnej informacji odnośnie wpływu danego produktu na środowisko i klimat oraz wyeliminowanie stosowania nieuczciwego zielonego PR (greenwashing).

Wspomniałaś już o kwestiach związanych z branżą modową. Przemysł mody w ujęciu globalnym, to jedno z największych źródeł zanieczyszczenia środowiska. Czy przemysł ten może być zielony? Czy jego neutralność klimatyczna jest Twoim zdaniem możliwa?

Nie mogę odpowiedzieć na to pytanie inaczej niż twierdząco. Branża mody już rozpoczęła  transformację w zieloną stronę. Gdyby było inaczej, musiałabym uznać czas spędzony na badaniach, analizie i opracowywaniu nowych rozwiązań dla tego sektora za stracony.

Pod koniec grudnia 2020 roku zostały opublikowane informacje Biura Analiz Parlamentu Europejskiego dotyczące wpływu produkcji tekstyliów i odpadów tekstylnych na środowisko. Dane te potwierdzają wcześniejsze badania i raporty o destrukcyjnym wpływie sektora mody na planetę.

Przykładowo, z raportu McKinsey z 2020 roku Fashion on Climate wynika, że branża mody emituje 2,1 mld ton gazów cieplarnianych (4% całkowitej emisji na świecie), co jest równoważne ilości gazów cieplarnianych emitowanych rocznie przez gospodarki Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii. Słusznie podkreślają autorzy raportu Global Fashion Agenda oraz The Boston Consulting Group z 2017 roku „Pulse of the Fashion Industry Report 2017”, że szeroko rozumiany przemysł mody w skali globalnej znacząco przyczynia się do negatywnego wpływu na planetę.

Wagę wpływu sektora odzieżowego na naszą planetę dostrzegają międzynarodowe organizacje rządowe i pozarządowe. Jesteś m.in. członkiem grupy roboczej WG6 w ramach organizacji wspierającej Fashion Climate Charter pod egidą ONZ. Czy ONZ, OECD, EU zaczynają mocniej adresować kwestie związane z tym sektorem?

Sygnatariusze Fashion Industry Charter for Climate Action wydali we wrześniu 2020 roku pod egidą ONZ wytyczne dla sektora modowego. Te wytyczne stanowią przewodnik dla branży mody mający ułatwić osiągnięcie neutralności klimatycznej. Choć wytyczne, jak sama nazwa wskazuje, nie mają charakteru wiążącego, to jednak wyznaczają kierunek prowadzenia biznesu przyjaznego środowisku, zarówno dla przedsiębiorców, jak i organów administracji. W poradniku opisane zostały inicjatywy, narzędzia, certyfikaty oraz programy pomocne we wdrożeniu działań mających na celu ograniczenie śladu węglowego. Zgodnie z wytycznymi, najbardziej optymalnym dla branży mody byłoby przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Wydaje się, że rok 2021 roku będzie przełomowy dla sektora mody. Komisja Europejska jeszcze w tym roku przedstawi bowiem unijną strategię dotyczącą sektora tekstylnego. W roku 2020 została opublikowana przez koalicję społecznych i środowiskowych organizacji pozarządowych Strategia Społeczeństwa Obywatelskiego na Rzecz Zrównoważonych Tekstyliów, Odzieży, Skóry i Obuwia. Strategia ma na celu promowanie i wsparcie gospodarki obiegu zamkniętego w przemyśle tekstylnym, odzieżowym oraz skórzanym i obuwniczym. Ten dokument stanowi pewnego rodzaju wezwanie do przejścia w UE na model gospodarki obiegu zamkniętego w miejsce gospodarki linearnej generującej dużą ilość odpadów.

Wygląda na to, iż gospodarka obiegu zamkniętego będzie jednym z ważniejszych tematów m.in. dla sektora odzieżowego. Jakie działania powinny Twoim zdaniem podejmować firmy z tego sektora, aby być gotowymi na wyzwania przyszłości? Na jakie kwestie powinni zwracać uwagę inwestorzy czy banki?

Przejście z modelu gospodarki linearnej na cyrkularną, która postulowana jest zarówno przez Komisję Europejską, jak i rekomendowana w Wytycznych, oznacza zmianę całego systemu gospodarowania. Rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym mogą wspierać innowacyjne formy konsumpcji, której przykłady zostały wskazane choćby w Wytycznych (Climate Action Playbook – sharing economy): wypożyczenia, wymiany, ponowne użycie (reuse),  czy recykling. Przykładem dobrych praktyk w tym zakresie są np. Adidas (zwrot zużytych produktów i wymiana na punkty w celu kupienia nowych towarów), North Face (odnawianie zużytych produktów), czy H&M COS (platforma odsprzedaży, czyli ponowne użycie produktów).

Waga gospodarki obiegu zamkniętego w branży mody została podkreślona w maju 2019 roku, przy okazji Copenhagen Fashion Summit 2019, w Manifeście przez: EURATEX, Federację Europejskiego Przemysłu Sportowego, Global Fashion Agenda, Międzynarodową Federację Odzieżową oraz Koalicję Zrównoważonej Odzieży. Celem Manifestu jest opracowanie skutecznych ram polityki dla gospodarki cyrkularnej w branży mody, by w efekcie zmniejszyć negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne.

Wydaje się, że wiele pozostaje w tej kwestii do zrobienia, a propagowanie wiedzy o działaniach jest coraz pilniejsze. Czy te motywy skłoniły Cię do założenia Instytutu ds. Zrównoważonego Rozwoju i Środowiska, który obecnie mam przyjemność z Tobą współtworzyć?

Instytut jest jednostką badawczo-rozwojową na Uczelni Łazarskiego, którego celem jest promowanie dobrych praktyk w zakresie zrównoważonego rozwoju, przeprowadzanie badań systemowych rynku w dziedzinie zielonego finansowania, a także stworzenie platformy łączącej biznes, naukę oraz administrację centralną.

Instytut współpracuje z biznesem, ekspertami badającymi rynek, organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców. Obecnie bierzemy udział w kilku projektach badawczo-rozwojowych mających na celu wsparcie transformacji sektora mody oraz retail na zrównoważony.

Instytut jest wyspecjalizowaną jednostką łączącą znakomitych ekspertów z obszarów zrównoważonego rozwoju oraz opracowującą polityki klimatyczne dla zainteresowanych przedsiębiorców.

Instytut to kolejny krok na Twojej ścieżce kariery zawodowej. Stworzyłaś aż cztery studia podyplomowe, m.in. z zakresu środowiska, mody i nowych technologii na Uczelni Łazarskiego. Studia te nagradzane są za ich jakość i przyciągają szerokie grono osób pragnących poszerzać swoją wiedzę. Co daje Ci dzielenie się wiedzą?

Pierwsze studia podyplomowe stworzyłam ponad siedem lat temu. Traktowałam ten projekt wówczas jako dodatkowe, weekendowe zajęcie. Praca ze znakomitymi specjalistami, których bardzo cenię, ale jednocześnie niezwykle lubię, zaczęła sprawiać mi coraz więcej satysfakcji. Tym bardziej, że grupy słuchaczy co roku są coraz liczniejsze. To oznacza, że ludzie chcą się z nami szkolić i profesjonalizować.

Program studiów udoskonalamy po każdym roku akademickim. Obserwujemy rynek, wyciągamy wnioski ze swojej pracy zawodowej, wymieniamy doświadczenia z innymi ekspertami, słuchamy czego oczekują pracodawcy w biznesie w ramach organizacji, w których jesteśmy zrzeszeni. Staramy się tak dopasować program, by zainteresowane osoby mogły po ukończeniu studiów wykazać się solidną wiedzą i kompetencjami w swoim biznesie.

Sama często przysłuchuję się wykładom prowadzonym przez zaproszonych wykładowców. Ich ekspertyza jest niezwykle rozległa i zróżnicowana. Słuchanie takich wykładów traktuję jak prawdziwą ucztę intelektualną.

Sama też lubię dzielić się wiedzą, szczególnie jeśli po jakimś czasie słuchacze wracają, bo  porada przydała się w ich pracy zawodowej, albo chcą dowiedzieć się czegoś więcej.

Rocznie, absolwentami naszych studiów zostaje ponad 100 osób, współpracujemy z ponad 60 wykładowcami, a także całym zespołem administracyjno-technicznym. Studia z prawa i zarządzania w sektorze mody oraz prawa w biznesie technologii współprowadzę również ze swoimi „drugimi połówkami”. To niezwykle cenione na rynku ekspertki. W pracy z tak dużym kapitałem ludzkim z pewnością organizacja pracy musi być perfekcyjna. Należy być również otwartym na potrzeby innych, a osiągnięcie celu traktować jako grę zespołową. 

Tak też traktuję dążenie do realizacji celów zrównoważonego rozwoju – jako wspólną pracę administracji, biznesu i świata nauki przy uważnym wsłuchiwaniu się w głos konsumentów.

Co zarekomendowałabyś kobietom, które zastanawiają się nad studiami podyplomowymi? Na co zwrócić uwagę przy wyborze uczelni? Jakie studia mogą przełożyć się na dalszą karierę?

Z naszych obserwacji na Uczelni wynika, że to przede wszystkim kobiety są słuchaczkami studiów podyplomowych. Stanowią ogromny potencjał w biznesie. Same doskonale wiedzą jakiego kierunku szukają i czego od nas oczekują.

Chcą zgłębić wiedzę lub zdobyć ją w innej specjalizacji. Słuchacze przychodzą do nas również dla tzw. networkingu  – zarówno w swojej grupie studenckiej, jak i z wykładowcami-praktykami. Zdarza się, że na studiach podyplomowych rodzi się współpraca na lata, bywa, że nasze studia stanowią punkt zwrotny w karierze. Zależy nam na budowaniu społeczności wokół naszego przedsięwzięcia i pomaganiu. Szczęściu w pracy zawodowej też przecież trzeba pomóc. 

Agnieszka, bardzo Ci dziękuję za te cenne wypowiedzi.

Dorota Puchlew-Grzelak-PL

Mistrzyni efektywności, założycielka biznesów o milionowych obrotach, a prywatnie spełniona mama. Z Dorotą Puchlew-Grzelak porozmawiam o tym jak ciągle się rozwijać, przekuć swój najgorszy dzień życia w sukces biznesowy i jak ważna jest innowacja w biznesie.

Continue reading